“Bugün bozdum, pazartesi başlarım” döngüsünden çıkmak

Bu cümleyi neredeyse her danışanımdan duyuyorum: “Bugün bozdum, pazartesi baştan başlarım.” Kulağa masum geliyor ama aslında kilo verme sürecini en çok zorlaştıran düşünce kalıplarından biri bu.

Bir öğün, bütün haftayı belirlemez

Diyelim ki salı günü öğle yemeğinde planladığından farklı bir şey yedin. Bu, salı gününü bozmaz. Salıyı bozduğunu düşünüp akşam da “nasılsa bozdum” diyerek devam etmek bozar. Sonra çarşamba, perşembe derken hafta gider ve pazartesi yeniden başlanır.

Sorun tek bir öğün değil. Sorun, o öğünden sonra gelen “her şey bitti” düşüncesi.

Ya hep ya hiç düşüncesi nereden geliyor?

Genellikle geçmişte uygulanan katı diyetlerden. Yasak listesi verilen, sapma payı bırakılmayan bir sistemde tek bir sapma tüm yapıyı çökertir. Çünkü sistem zaten esnek kurulmamıştır. Kişi hatalı değildir, sistem hatalıdır.

Sürdürülebilir bir beslenme düzeninde sapma zaten hesaba katılmıştır. Doğum günü de vardır, yorgun bir akşam da, canının çektiği bir tatlı da. Bunlar plana dâhil olduğunda “bozmak” diye bir şey kalmıyor.

Pazartesiyi beklemek yerine ne yapmalı?

Cevap çok basit: bir sonraki öğünde devam et. Ertesi gün değil, bir sonraki öğünde.

• Kendini suçlamaya harcadığın enerjiyi bir sonraki öğünü planlamaya harca.
• Telafi etmeye çalışma. Aç kalmak veya öğün atlamak dengeyi kurmaz, döngüyü büyütür.
• O öğünü neyin tetiklediğine bak. Aç mıydın, yorgun muydun, stresli miydin? Cevap genellikle çok öğreticidir.
• Su içmeyi, uykuyu ve hareketi normal seyrinde tut. Bunlar “ceza” değil, rutinin parçası.

Sık yapılan bir hata: hafta sonunu ayrı tutmak

Hafta içi çok sıkı, hafta sonu tamamen serbest bir düzen kuran kişilerde ilerleme genellikle yavaş oluyor. Çünkü beş gün kısıtlanan kişi iki günde telafi ediyor. Hafta içini biraz gevşetip hafta sonunu biraz toparlamak, ikisinin ortasında sürdürülebilir bir çizgi yakalamak çok daha etkili.

Süreç çizgi değil, dalgalı bir yol

Hiç kimsenin kilo verme süreci düz bir çizgi hâlinde ilerlemiyor. Duraklamalar, hareketli haftalar, yoğun dönemler, hastalıklar, tatiller oluyor. Önemli olan bu dalgalanmalarda süreci tamamen bırakmamak.

Danışmanlık sürecinde en çok bu noktada destek oluyorum. Çünkü çoğu kişi ne yiyeceğini zaten biliyor; bilmediği şey, plandan saptığında ne yapacağı. Onu öğrendiğinde pazartesiyi beklemene gerek kalmıyor.